पोखरा । भाद्र शुक्ल पञ्चमीका दिन मनाइने ऋषिपञ्चमी आज देशभर श्रद्धापूर्वक मनाइँदैछ । महिलाले बिहानै उठेर नदी, खोला, ताल, पोखरी वा तलैयामा गई दतिवनका ३६५ डाँठले दाँत माझ्ने, गाईको गोबर, माटो र खरानी प्रयोग गरी स्नान गर्ने परम्परा छ ।
धर्मशास्त्रविद् प्रा.डा. रामचन्द्र गौतमका अनुसार रजस्वला अवधिमा हुने त्रुटि वा दोष निवारणका लागि आजको दिन सप्तऋषिसहित अरुन्धतीको पूजा गर्ने धार्मिक चलन रहेको छ । स्नानपछि अत्रि, गौतम, भारद्वाज, जमदग्नि, वशिष्ठ, कश्यप र विश्वामित्रको पूजा गरी ऋषिपञ्चमी व्रत बस्ने गरिन्छ ।
यस पर्वसँग प्राचीन किंवदन्ती पनि जोडिएको छ । इन्द्रले विश्वरुपको हत्या गर्दा भएको ब्रह्महत्या दोष ब्रह्माले पृथ्वी, जल, वृक्ष र स्त्रीमा बाँडेका कारण महिलामा रजस्वला हुने धार्मिक मान्यता पाइन्छ । रजका कारण हुने रोगप्रतिकारक कमजोरी वा स्वास्थ्य समस्या हटाउन सप्तऋषिको पूजा गर्ने विश्वास रहिआएको पण्डित मधुसूदन सुवेदीले बताएका छन् ।
आजको व्रतअन्तर्गत स्नान र पूजा पछि सामा, कागुनो, कन्दमूल र कर्कला जस्ता अन्न सेवन गरी एक छाक हविष्य बस्ने प्रचलन छ । राजधानीसहित मुलुकका विभिन्न ऋषेश्वर मन्दिरमा श्रद्धालु महिला भक्तजनको भीड लागेको छ ।